مىكند و در تعبير ديگرى جامعه را « مجموعه‌اى از انسانها كه در جبر يك سلسله نيازها و تحت نفوذ عقيده‌ها و ايده‌ها و آرمانها در يكديگر ادغام شده و در يك زندگى مشترك غوطه‌ورند » مىداند . « 1 » از آنچه گفته شد ، معلوم مىشود كه ماهيت زندگى اجتماعى انسان با حيوانات متفاوت است . زندگى اجتماعى انسان كه از اراده و اختيار وى نشأت مىگيرد ، به تشكيل جامعه منجر مىشود ؛ در صورتى كه زندگى جمعى حيوانات به حكم غريزه بوده و آنها در اين زندگى جمعى بدون در نظر گرفتن جمع به دنبال اعمال فردى خود هستند . اصالت فرد يا جامعه بحث اصالت فرد يا جامعه يكى از بحث‌هاى اساسى در جامعه شناسى است . همبستگى منافع و تاثير متقابل فرد و اجتماع در يكديگر و به تعبير ديگر ، اجتماعى شدن يا فرهنگ‌پذيرى و متقابلًا تشكيل جامعه از افراد انسانى يكى از واقعيات غير قابل انكار است . اينكه چه اندازه براى فرد يا جامعه اصالت قائل شويم ، بسيار مهم خواهد بود ، چرا كه مبناى بسيارى از قواعدى كه روابط اجتماعى را تنظيم مىكند از همين جا سر چشمه مىگيرد . برخى ، فرد را اصيل دانسته و براى جامعه وجودى اعتبارى و انتزاعى قائلند . اينان جامعه را به عنوان يك موجود واقعى خارجى نپذيرفته و معتقدند كه آنچه در خارج به عنوان يك موجود عينى وجود دارد ، فرد است و جامعه از تركيب آنها به وجود آمده است . اين نظريه را « اصالة الفردى » محض مىگويند . « 2 » مىتوان گفت انديشه‌هايى نظير « اومانيسم » و « ليبراليسم » خمير مايهء فكرى خود را از همين نظريه گرفته‌اند . عده‌اى ديگر براى جامعه ، تركيب حقيقى صناعى قائلند كه مرتبط الاجزا بوده و افراد انسانى در اين تركيب ، اصالت خود را از دست نداده‌اند . « 3 » گروه سوّم براى جامعه ، تركيب حقيقى طبيعى قائلند كه از تركيب روحها ، انديشه‌ها عاطفه‌ها ، خواستها و اراده‌ها به وجود آمده ، نه از تركيب تن‌ها و اندامها . براساس اين

--> ( 1 ) - جامعه و تاريخ ، مرتضى مطهرى ، ص 11 . ( 2 ) - همان ، ص 20 . ( 3 ) - همان ، ص 17 .